պատմվածք

սառույց
ցուրտ
քամի
աղջիկ
հեքիաթ
ճկնաժամ
ծառ
ագռավ

Դուրսը ցուրտ էր, ուժեղ քամի էր, քամին ավելի էր ուժեղացնում ցրտի զգացումը։ Ամենուր սառույց էր։ Ես ինձ վատ էի զգում, իմ հոգում ճգնաժամ էր, իսկ ծառին թառած ագռավը՝ ավելի էր վատացնում իմ հոգու վիճակը, չգիտեմ՝ ինչու։ Հանկարծակի ես տեսա մի աղջկա, այդ աղջիկը փոխեց իմ հոգեվիճակը։ Աղջիկը չուներ ձեռքեր, եկել էր Ամերիկայից, նա պատերազմի վետերան էր։ Նրան տեսնելուց հետո ես հասկացա, որ կյանքը հեքիաթ չէ և որ իմ կյանքը այդքան էլ վատը չէ։

Ձմռան սոցիալական խնդիրները

Ձմռանը ցուրտ է, դրա համար մարդիկ սկսում են տաք հագնվել և դրա մասին սկսում են շատ խոսել, եղանակը դառնում է քննարկման ամենակարևոր թեմաներից։ Քանի որ ձմռանը փողոցները սառցակալվում են, վարորդները ստիպված են լինում փոխել իրենց անվադողերը, ձմեռայինի և դրա համար ստիպված են լինում ծախսել մոտ 200000 դրամ։ Նրանք չեն գնում այդպիսի անվադողեր ամեն տարի, բայց գոնե մեկ անգամ ստիպված են լինում գնել այդպիսի անվադողեր և 5-6 տարին մեկ ստիպված են լինում նորը գնել։ Ձմեռը շատ խնդիրներ է բարձրացնում, ձմռան առաջին ամիսներին, շատ հանգիստ կարելի է հիվանդանալ։ Մարդիկ սկսում են քիչ դուրս գալ տնից, բայց միևնույն ժամանակ տիրում է տոնական տրամադրություն։

Հայնրիխ Հայնե

Խռոված աստղերը

համաշխարային պոեզիա

Քիչ է պատահել, որ ինձ հասկանաք,

Քիչ է պատահել, որ հասկանամ ձեզ,

Սակայն երբ իրար ցեխի մեջ գտանք,

Իրար հասկացանք մենք անմիջապես։


Երեք արքա արևելքից,

Դուռն են բախում քաղաքների,

-Ասացեք մեզ, զվարթ մանկունք,

Ո՞րն է ճամփան Բեթղեհեմի։

Բայց չգիտի ճամփան ոչ ոք,

Ու քայլում են սրբերն առաջ՝

Հետևելով ոսկե աստղին,

Որ շողում է՝ նշան դառած։

Հովսեփի տանն աստղն իջնում,

Ներս են մտնում նրանք հանդարտ,

ցուլն է մնչում, մանկունք՝ Խաղում,

Արքաներն են երգում զվարթ։


Եկել է մայիսը կրկին,

Շողում էն ծառեր ու ծաղկունք

Եվ կապույտ-կապույտ երկնքին

Լողում են ամպեր վարդագույն։

Եվ երգիչ սոխակներ անքուն,

Երգում րն սաղարթներն ի վեր,

Դաշտերում կանաչ ու մաքուր,

Խաղում են սպիտակ գառներ։

Չեմ կարող խաղալ ու կանչել,

Հիվանդ եմ՝ պառկած խոտերին,

Լսում եմ հեռավոր կանչեր,

Ուզում եմ՝ չգիտեմ թե ինչ։


Սիրահարվել է թիթեռը ծաղկին,

Թռչում է շուրջը, պտտվում անքուն,

Արևի շողն էլ թևերին նստել,

Կապվել, սիրում է թիթեռին նախշուն։

Իսկ վարդը չքնաղ, վարդն ո՞ւմ է սիրում,

Ո՞ւմ է երազում տխրությամբ անլուր,

Սոխակի՞ն երգիչ քաղցր խոսնակին,

Թե՞ գիշերային այն աստղին լուռ։

Չգիտեմ՝ ո՞ւմ է սիրում վարդն, իսկ ես

սիրահարվել եմ նրանց ամենքին,

Վարդին, թիթեռին, շողին լուսերես,

Եվ աստղին այն լուռ, և Խենթ սոխակին։


Մի ծախեք բնավ հավատամքը ձեր,

Ու մի դարձրեք ոսկին ձեր փարոս,

Սրեր կշողան, կսուլեն նետեր,

Բայց չեն կաշկանդի սլացքն հորոսի։

Ես գործ է խիզախ ըսկիզբ անկասկած,

Ալեքսանդրը մի երկու օրում

Աշխարհը առավ, հետո պարտված

Արքայից տիկնանց կյանք էր շնորհում։

Արդ, Խիզախեցեք, տքնեցեք անքուն,

Եվ կժառանգեք գահեր մարմարիոն,

Օ, քաղցր ցավ է ու մահ է ծաղկուն

Մեռած, բայց հաղթած մտնել Բաբելոն։


Հենրիխ Հայնեն ապրել է 19-րդ դարում։ Նրա կարևոր գործերից է «Ճանապարհորդական պատկերները», «Հյուսիսային ծով գաղափարները»


Հայնե կենսագրություն

Հայնրիխ Հայնե[1] (գերմ.՝ Christian Johann Heinrich Heine, 1797թ. դեկտեմբերի 13, Դյուսելդորֆ – 1856թ. փետրվարի 17, Փարիզ), գերմանացի բանաստեղծ, հրապարակախոս և գրաքննադատ, ծագումով հրեա։

Գերմանիայից դուրս նա առավելապես հայտնի է իր վաղ լիրիկական բանաստեղծություններով, որոնք փոխադրվել են երաժշտության այնպիսի կոմպոզիտորների կողմից, ինչպիսիք են Ռոբերտ Շումանը և Ֆրանց Շուբերտը։ Հայնեի ուշ չափածո և արձակ երկերը աչքի են ընկնում իրենց երգիծական-հեգնական ոճով։ Նրա արմատական քաղաքական հայացքները հանգեցրին գերմանական իշխանությունների կողմից իր բազմաթիվ երկերի արգելմանը։ Իր կյանքի վերջին 25 տարին անցկացրել է Փարիզում՝ որպես հայրենիքից վտարանդի։

Լեզվական աշխատանք

    Պատմվածքից դուրս գրիր 5 բարդ բառ, բացատրիր դրանք, փորձիր սահմանել, թե որ բառերն են բարդ:
ամենաշքեղ, կաթնալույս, լուսադեմին, փաղաքուշ, բոցալեզու

    Առանձնացրու մեկ միտք. բացատրիր դրա կետադրությունը:
Լիլիթ աչքի ծայրով անտարբեր նայեց հեռուն։

բացատրություն- նախադասությունը ավարտվեց, դրա համար դրվեց վերջակետ։

    Բացատրիր կետադրությունը.
Լիլիթ գոցել էր աչքերը, անտարբեր էր և անուշադիր և չէր լսում Ադամի ձայնը։

Լիլիթ գոցել էր աչքերը-դա բացատրում է թե ինչ էր արել Լիլիթն։ Անտարբեր էր և անուշադիր և չէր լսում Ադամի ձայնը-դա բացատրում է թե ինչպես եր այդ արել Լիլիթը։ Դրա համար այդ երկուսի մեջտեղը կա ստորակետ։

Ավետիք Իսահակյան (Լիլիթ)

Հարցրարան: Հարցերին կարող եք պատասխանել առանձին-առանձին (պատասխանները պետք է լինեն հնարավորինս ամբողջական, հիմնավորված) կամ`մեկ ընդհանուր մտորման, վերլուծության տեսքով:

• Ւնչու Լիլիթն ընտրեց սատանային. Ինչն էր, որ այդպես գրավեց կնոջը: Ինձ թվում է, որ Լիլիթը ուղղակի արժանի չէր այն վերաբերմունքին, ինչպես վերաբրվում էր իր հետ Ադամը։ Եվ հենց աստված ջղայնացավ ու խոսեց Լիլիթի հետ, Լիլիթը միանգամից՝ ի վրեժ, գնաց սատանայի մոտ։

• Զուգահեռներ անցկացրեք Լիլիթի և ձեր ճանաչած աղջիկների միջև: Ճիշտն ասած, կան ընդանուր գծեր, բայց դրանք այդքան շատ չեն։Երևի ամենաընդանուր գիծն է, տեսքին հետևելը։ Աղջիկների և կանանց մեծ մասը երկար ժամանակ է ծախսում տեսքին հետևելու նպատակով։ Դա ոչ վատ է, ոչ էլ լավ, դա սովորական է։

• Որքանով է համոզիչ Ադամի կերպարը: Ընդանրապես համոզիչ չէ։ Ես համարում եմ այս ստեղծագոռծության մեջ Ադամի կերպարը՝ դմբո և թուլամորթ։ Աստվածաշնչում Ադամի կերպարը ավելի էր նման նորմալ մարդու կերպարին՝ չնայած աստվածաշնչում Լիլիթ էլ չկար։ Այնտեղ ամեն ինչ ավելի պարզ էր և բնական։

• Ադամը գնաց Աստծո մոտ և բողոքեց Լիլիթից. ինչպես կարձագանքեք, կորոկեք այս քայլը: Երևի, Ադամը ուներ միայն երեք հնարավորություն Լիլիթին սաստելու, մեկը դա Լիլիթի վրա գոռգռալն էր, երկրորդը Լիլիթին ծեծելն էր, իսկ երրորդը՝ աստծուն բողոքելն էր։ Ինձ թվում է ,որ ավելի ճիշտ կլիներ գոռգռալը։ Բայց եթե այդ ժամանակ չհասկանար, այդ դեպքում ին՞չ է պետք է ծեծե՞ր։ Դրա համար այս մեթոդը երևի ամենախաղաղ մեթոդն էր։

• Ինչու Ադամն այդպես էլ չկարողացավ մոռանալ Լիլիթին, միայն սերն էր պատճառը: Ոչ։ Ինձ թվում է բացի սիրուց, նաև զայրույթը։ Ադամը երևի ջղայնացած էր Լիլիթի վրա այդ ամենի պատճառով։

• Համոզիչ էին ստեղծագործության կերպարները: Ոչ։ Այս ստեղծագործությունը նման էր ժամանակակից դրամատիկ սերյալի։

Օշօ ասույթները (հայերեն թարգմանած)

1. Միայն դժբախտ մարդն է ուզում ապացուցել ,որ երջանիկ է։ Միայն մահացած մարդն է ուզում ապացուցել, որ ողջ է։ Միայն վախկոտն է ուզում ապացուցել, որ քաջ է։ Եվ միայն մարդը, ով գիտի իր ցածրությունը (նկատի ունեմ մարդկային որակներով), ուզում է ապացուցել իր մեծությունը։

2. Միակ մարդը այս աշխարում ում մենք ուժ ունենք փոխել, դա հենց մենք ենք։

3. Եթե դուք ունենաք միաժամանակ և ազատություն և սեր, այդ դեպքում ձեզ ուրիշ բան պետք չէ։ Դուք ունեք ամեն ինչ ինչի համար տրված է կյանքը։

4. Այնպես արա, որ կյանքը քո կողքին գեղեցիկ լինի։ Եվ թող ամեն մի մարդ զգա, որ քո կողքին լինելը դա պարգև է։

5. Երբ դուք հիվանդ եք, դուք կանչում էք բժիշկին։ Բայց ամենակարևորը, կանչեք նրանց, ով ձեզ սիրում է, որովհետև չկա ավելի լավ դեղ, քան սերը։

 

Վախ

Մարդիկ կարող են վախենալ տարբեր բաներից։ Ամենա ճիշտը, վախը հաղթահարելն է։ Օրինակ ես մեկ տարի առաջ վախենում էի մահից։ և իմ կարծիքով ամենա տարածված վախը դա մահի հանդեպ վախն է։ Հիմա այդքան էլ չեմ վախենում մահից։ Կա նաև երևակայական վախ, դա ամենա սարսափելի վախն է քանի որ հենց մարդու ուղեղն է խաղում մարդու հետ։ Այդ մարդը չգիտի թե ինչ է կարող հնարել իր ուղեղը, կարող է պատկերացնել որ մի մարդասպան հենց այս պահին հրացանով գնում է այդ մարդու հետևից և փորձում է սպանել։ Բայց երևակայական վախը հենց մենք ենք մեզ համար հորինում։ Այսինքն եթե մենք հասկանանք որ մեր վախերը հորինված են մենք չէնք էլ վախենա։

Ինչ եմ անում հայտնի մարդ տեսնելիս

իմ կարծիքով հայտնի մարդը ուղղակի մի մարդ է, ում շատերը ճանաչում էն։ Երբ որ հայտնի մարդ եմ տեսնում, ոչ մի արտասովոր բան չեմ անում։ Ուղղակի իմանում եմ, որ նա հայտնի է ու որ նրան շատերը գիտեն, բայց չեմ էլ մտածում, որ կարող եմ մոտենալ ,ասել դու հայտնի ես, կամ ինչ-որ արտառոց խոսակցություն սկսել։ Ուղղակի անցնում և գնում եմ։ Չէ որ նա էլ սովորական մարդ է ու ոչ մի արտառոց բան չկա, այդ մարդը ուղղակի հայտնի է և վերջ։ Մի գուցե իմ ծանոթներից, դասարանցիներից, ընկերներից մեկը, կամ էլ բարեկամներից մեկը, կամ նույնիսկ հենց ես, մի օր հայտնի դառնամ։ Ու ինչ, մեկ է իմ բարեկամը, ընկերը, դասարանցին ու ես մնալու ենք նույնը։ Մի ուրիշ բան է, որ ես տեսնեմ մեկին, ով մարդկությանը կամ իմ ազգին շատ մեծ օգուտ է տվել։ Այդ ժամանակ ես նրանից շնորհակալություն կխնդրեմ։

10-րդ դաս.

1.Շարունակեք Լեոնիդ Ենգիբարյանի տեքստը՝ <<Ցլամարտիկը>>, այնպես արեք, որ ձեր տեքստը լինի գրագետ, ամբողջական, հետաքրքիր.

Աղջիկը սիրում էր տղային։
Գիտեր, որ նա ամենահմուտ ցլամարտիկն է։
Նա բոլորից լավ էր տիրապետում մուլետին, իսկ փայլատակող սուրը կարծես նրա ճկուն ձեռքի շարունակությունը լիներ։ Սակայն չնայած նա ամենաճկունն ու արագաշարժն էր, գեղեցիկն ու անվախը, այդպես էլ հռչակավոր մատադոր չդարձավ։
Մատադոր լինելու համար նրան պակասում էր ամենագլխավորը։ Նա չէր կարողանում սպանել։

2. Կետադրեք, անհատապես բացատրեք, թե ինչու եք այդպես կետադրել.

Հէ՜յ ագահ մարդ, հե՜յ անհոգ մարդ, միտքդ երկար, կյանքըդ կարճ,
Քանի քանիսն անցան քեզ պես, քեզնից առաջ, քո առաջ.
Ի՜նչ են տարել նըրանք կյանքից, թե ինչ տանես դու քեզ հետ,
Խաղաղ անցիր, ուրախ անցիր երկու օրվան էս ճամփեդ։

Այդպես կետադրեցի քանի որ Հէ՜յ բառը երկարացնելով է ասվում։ Իսկ ստորակետները դրեցի քանի որ գրածները ինձ թվացին առանձին։

3, Բառարանից, համացանցային տարբեր էջերից դուրս գրեք հինգ դարձվածք, որոնց երբևէ չէիք հանդիպել, բացատրեք դրանք:

Աչք բռնել-Հսկել, Անարգանքի սյունին գամել-Հրապարակով խայտառակաել, Անոսկոր լեզու-բամբասող,շաղակրատ,վայրիվերո խոսող:

4. Բացատրեք դարձվածք հասկացությունը և փորձեք հասկանալ, թե ինչ է տալիս դարձվածքը լեզվին:

Դարձվածքը դա երկու կամ ավելի բառերից կառուցվածք է, իմաստով ամբողջական։

5. Բառարանային-դարձվաձքային էքսկուս: Դուրս գրեք հետևյալ բառարանից ձեզ հետաքրքիր թվացող 15 դարձվածք իրենց բացատրություններով, փորձեք հետաքրքիր նյութի, պրեզենտացիայի, նկարի տեսքով ներկայացնել:

գաբրիել հրեշտակն,  գաբրիելական փող,  պալատի պես,  գաթնա չէն բաժնում,  չէխոսլովասկի պադոշ,  օդում պալատներ,  մագնիլներով կառչել,  մազ դառնալ,  մագաղաթ դառնալ,  աբուռդ կտրվի։

Հայաստանի խնդիրներ

Հայաստանը՝ որպես փոքր պետություն, միշտ կանգնած է խնդիրների արաջ։ Մի ժամանակ դա ցեղասպանությունը հետո ղարաբաղյան պատերազմն էր։ Հիմա կա մի ուրիշ խնդիր, Հայաստանի ինքնուրույնությունը պահպանելու խնդիրն է։ Հիմա Հայաստանը ամեն ինչում գնում է Ռուսաստանի ետևից, և աննդատ Հայաստանի ներքին տնտեսությունը տատանվում և քանդվում է։ Կարելի է ասել որ դա խնդիրներից մեկն է, քանի որ հին խնդիրները թողնում էն հետք հիմիկվա վրա։ Օրինակ Թուրքիան չի ուզում ընդունել ցեղասպանությունը, իսկ այդ նույն ժամանակ Ադրբեջանը ուզում է ղարաբաղը իրեն վերցնել։ Ուզում էն այն տարածքը որը սովետի ժամանակ սխալմամբ կամ դիպմամբ Հայաստանից գնացել է Ադրբեջան իրենց վերցնել։ Եվ Հայաստանի հանրապետությունը ստիպված է միանգամից այդ բոլոր խնդիրները լուծել։ Եվ միևնույն ժամանակ մեր հիմիկվա պետությունը միայն վնասում է տնտեսությանը։ Հիմիկվա պետությունը կոռուպացված է և դա միայն վնաս է տալիս ժողովրդին։